Koffie en gezondheid

Is koffie gezond?

Je hoort steeds vaker de vraag of koffie nu wel of niet goed voor je gezondheid is. In Nederland stelt het voedingscentrum dat koffie zonder suiker past in een gezond eetpatroon met de schrijf-van-vijf. Alleen kookkoffie en koffie gezet met een cafetiere wordt niet geadviseerd omdat hier relatief veel cafestol inzit wat het slechte LDL cholesterol verhoogd. Dit komt omdat met deze manier van koffiezetten het cafestol niet (goed) wordt gefilterd. Ze adviseren sowieso niet meer dan 2-3 kopjes koffie of espresso te drinken. Voor zwangere vrouwen, vrouwen die borstvoeding geven en kinderen/jongeren gelden andere adviezen.

Wat zijn de belangrijkste onderzoeken naar gezondheid en koffie inname?

Koffieconsumptie en de ontwikkeling van levercirrose

In 1996 is er een onderzoek gedaan naar koffieconsumptie en de ontwikkeling van Levercirrose. Het betrof hier een meta-analyse wat zoveel betekent dat de resultaten van eerder uitgevoerde onderzoeken worden gecombineerd om zo een nog preciezere uitspraak te doen over een theorie of aanname. Deze studie toont aan dat een toenemende consumptie van koffie het risico op cirrose aanzienlijk kan verminderen.

Bron:
O. J. Kennedy, P. Roderick, R. Buchanan, J. A. Fallowfield,P. C. Hayes, J. Parkes. First published: 25 January 2016.

Koffieconsumptie en gezondheidsvoordelen in het algemeen

In 2017 is er onderzoek gedaan naar de algemene gezondheidsvoordelen bij de inname van koffie. Betrof wederom een meta-analyse in de vorm van een “umbrella” review. Hierbij ging het om observaties en interventie studies. Ook hieruit blijkt dat mensen die 3-4 kopjes koffie per dag drinken een lagere kans op overlijden hebben dan mensen die helemaal geen koffie drinken. Het ging hier om sterfte in het algemeen, cardiovasculaire sterfte en cardiovasculaire ziektes.
Een hoge inname versus een lag inname van koffie werd geassocieerd met een 18% lager risico op het ontwikkelen van kanker (incident kanker: aantal kanker gevallen van een specifieke soort per aantal inwoners in een algemene populatie). Koffie inname werd ook geassocieerd met een lagere risico op een aantal specifieke kankersoorten en neurologische, metabolische en leverziektes. Er is wel meer onderzoek nodig om na te gaan of de gevonden voordelen daadwerkelijk een causaal verband hebben.

Bron: Coffee consumption and health: umbrella review of meta-analyses of multiple health outcomes. Published 22 November 2017.

Koffie consumptie en Dementie

In deze studies zijn een aantal studies onderzocht die lieten zien dat er een verband is tussen koffie en verminderd risico op het ontwikkelen van Alzheimer. In deze studie is een trend waar te nemen dat cafeïne een beschermend effect heeft op ziektes gerelateerd aan dementie en alzheimer. Nader onderzoek is ook hier nodig.

Bron: Caffeine Intake and Dementia: Systematic Review and Meta-Analysis.
Journal of Alzheimer’s Disease, vol. 20, no. s1, pp. S187-S204, 2010

Koffie consumptie en Suicide

In amerika verscheen in 2013 een study naar de inname van koffie en voltooide suïcide. De studie werd gehouden onder Amerikaanse mannen en vrouwen. Er werden 277 sterfgevallen bekeken waarbij de doodsoorzaak volgens de overlijdensakte suïcide was. Hierbij werd gekeken naar koffie consumptie in 3 cohorten: 1 of minder kopjes koffie per week, 2-3 kopjes per dag en meer dan 4 kopjes per dag. Een kopje was hier 237 ml. Hieruit bleek een verband tussen de toename van de koffie hoeveelheid en de afname van voltooide suïcide. De mannen en vrouwen kregen gedurende een periode elk 4 jaar vragen voorgelegd inzake de consumptie van cafeine, koffie en cafeine vrije koffie. Deze resultaten hiervan werden dus vergelijken met de sterfte door suïcide.

Bron: Coffee, caffeine, and risk of completed suicide: Results from three prospective cohorts of American adults. ( Michel Lucas,Eilis J. O’Reilly,An Pan,Fariba Mirzaei,Walter C. Willett,Olivia I. Okereke &Alberto Ascherio).
Published online: 02 Jul 2013.h

Koffie consumptie en sterfte in 10 Europese landen

Recent verscheen er een interessante studie waar de doelgroep bestond uit inwoners van verschillende Europese landen. Men wilde onderzoeken of koffieconsumptie verband houdt met sterfte in het algemeen en sterfte voor specifieke doodsoorzaken.

Gedurende een periode van 16 jaar is gekeken naar sterfte en consumptie van koffie. Hierbij werd gekeken naar het hoogste kwartiel van koffie-inname. Hieruit bleek een significant lager sterftecijfer waarbij de doodsoorzaak niet verder is gespecificeerd. Dit gold ook bij specifieke sterfte door spijsvertering ziekte (zowel bij mannen en vrouwen). Voor vrouwen bleek dat er een lagere sterfte was op het gebied van overlijden door ziekte op het gebied van de bloedsomloop, cerebrovasculaire sterfte (bloedsomloop in het hoofd) en sterfte door eierstokkanker. Conclusie: Koffie drinken werd geassocieerd met een verminderd risico op overlijden door verschillende oorzaken. Deze relatie verschilde niet per land.

Bron: Coffee Drinking and Mortality in 10 European Countries: A Multinational Cohort Study. This article was published at Annals.org on 11 July 2017.

Moet ik me zorgen maken als ik meer dan 2-3 kopjes per dag drink?

Veel onderzoek is gedaan in het buitenland. Daaruit blijkt dat er ook gezondheidsvoordelen blijken te bestaan bij mensen die 4 tot 6 kopjes koffie per dag drinken. Je hoeft je dus niet direct zorgen te maken. Het is wel belangrijk je te realiseren dat iedereen anders reageert op bijvoorbeeld stoffen zoals cafeïne. Mocht je niet helemaal lekker in je vel zitten en je drinkt (redelijk) veel koffie dan is het misschien raadzaam om eens naar je koffie inname te kijken. Kijk ook naar andere dranken welke cafeïne bevatten zoals thee en energiedranken. Wees voorzichtig bij nervositeit, angstklachten, stress en meer van deze klachten.

Dus nogmaals is koffie gezond?

Veel onderzoeken lijken dus te wijzen naar een gunstig effect tussen inname van koffie en een verlaagde kans op sterfte in het algemeen. Ook blijkt er een verband te bestaan tussen koffie-inname en een lagere kans op sterfte naar specifieke doodsoorzaken zoals hart-en vaatziekte, vormen van kanker en voltooide suïcide.

Een voorzichtige ja is dus zeker wel op zijn plaats. Wel moet er meer onderzoek worden gedaan om vast te stellen of er een causaal verband bestaat tussen koffie inname en de geclaimde gezondheidseffecten. Als koffie gezond is geniet er dan met volle teugen van. Maak het iets waar je gedurende de dag naar uitkijkt. Je barista kwaliteiten komen pas echt tot zijn recht bij het maken van bijvoorbeeld Slow coffee. Probeer eens verschillende manieren van koffie zetten uit. Het zal je verbazen hoe verschillend koffie kan smaken!

Praktische tips!

Ondervind je gezondheidsproblemen en twijfel je eraan of koffie gezond voor je is, kijk dan bijvoorbeeld eens naar de manier waarop je koffie maakt. We gaven eerder al aan dat koffiezetten met een cafetiere een nadelig effect kan hebben op het slechte LDL-cholesterol in je bloed. Kijk hier dus mee uit. Koffiebonen welke gebrand zijn voor filterkoffie bevatten meer cafeïne dan koffiebonen voor bijvoorbeeld espresso. Let maar eens op de kleur. Hoe donkerder de koffieboon hoe minder cafeïne erin zit.

Is koffie gezond
koffiebonen in verschillende brandstadia

Sommige mensen krijgen van koffie zuur oprispingen. Probeer dan eens koffie te maken met behulp van een Aeropress. Dat scheelt enorm. Er bestaat ook mildere koffie waarvan je minder snel last zult krijgen.

Dus is koffie gezond? Nou ongezond lijkt het zeker niet te zijn. En de uitspraak drink met mate kan voor sommige mensen wellicht van toepassing zijn.